Kozmik Nihilizmin Sessizliğiyle Tanıştığım Gece
Kayseri’de yaşadığım o soğuk kış gecesini hâlâ unutamıyorum. Penceremin kenarında oturmuş, elimde yıllardır hiç bırakmadığım siyah kapaklı günlüğümü karıştırıyordum. 25 yaşındaydım ve hayatımın en karmaşık dönemlerinden birinden geçiyordum. Dışarıda Erciyes’in üzerine çöken karanlık gökyüzü, içeride ise zihnimde büyüyen sorular vardı.
Bazen insan, herkesin kendisine sunduğu cevapların arasında kendi sorularını kaybediyor. Ben de uzun zamandır böyle hissediyordum. Sabahları işe gidiyor, insanlarla konuşuyor, günlük hayatın küçük telaşlarıyla uğraşıyordum. Fakat geceleri yalnız kaldığımda içimde garip bir boşluk beliriyordu. “Bütün bunların anlamı ne?” sorusu sürekli aklıma geliyordu.
O gece günlüğüme tek bir cümle yazdım:
“Belki de aradığım şey bir cevap değil, cevap olmadığını kabul edecek kadar güçlü olabilmek.”
İşte o cümleyle birlikte hayatımda daha önce hiç duymadığım bir kavramla karşılaştım: Kozmik nihilizm.
Kozmik nihilizm nedir ve insanı neden bu kadar etkiler?
Kozmik nihilizm, evrenin insan yaşamına özel bir anlam veya amaç vermediği düşüncesidir. Bu bakış açısına göre milyarlarca yıldızın, sonsuz uzayın ve akıl almaz büyüklükteki evrenin içinde insan, kozmik ölçekte çok küçük bir noktadır. Evrenin bizim mutluluğumuz, başarılarımız ya da acılarımız hakkında herhangi bir beklentisi yoktur.
İlk duyduğumda bu düşünce beni şaşırtmıştı. Hatta dürüst olmak gerekirse biraz korkutmuştu. Çünkü hepimiz hayatımız boyunca bir anlam arıyoruz. Yaptığımız işlerin, kurduğumuz ilişkilerin, verdiğimiz mücadelelerin bir yere bağlanmasını istiyoruz.
Fakat kozmik nihilizm bana ilk başta acı veren bir kapı açsa da zamanla farklı bir manzara göstermeye başladı. Eğer evren bize hazır bir anlam vermiyorsa, belki de kendi anlamımızı oluşturma özgürlüğüne sahibiz.
Bu düşünceyi ilk keşfettiğimde büyük bir hayal kırıklığı yaşamıştım. Çünkü içimde yıllardır taşıdığım “bir gün her şey tamamen anlam kazanacak” beklentisi sarsılmıştı. Fakat aynı zamanda garip bir heyecan da hissettim. Sanki üzerimdeki görünmez bir yük hafiflemişti.
Günlüğümde başlayan içsel yolculuk
Omegafish ailesi merhaba! Bu içeriğimizde “Kozmik nihilizm nedir” konusunu tüm detaylarıyla inceliyoruz.
Günlük tutmak benim için sadece yaşadıklarımı yazmak değildi. Bazen kendime itiraf edemediğim şeyleri kâğıda dökme yöntemimdi. İnsanların yanında güçlü görünmeye çalışırken, günlüğümün karşısında bütün duygularımı serbest bırakıyordum.
Bir akşam yine masama oturdum. Çayım soğumuş, dışarıdaki sokak lambaları karın üzerinde soluk bir ışık oluşturuyordu. Günlüğümde şu soruyu yazdım:
“Eğer evrende özel bir anlamım yoksa, neden hâlâ sevmeye, hayal kurmaya ve mücadele etmeye devam ediyorum?”
Bu sorunun cevabını hemen bulamadım.
Bir süre sadece pencerenin önünde oturdum. İçimde hem büyük bir boşluk hem de garip bir huzur vardı. Kozmik nihilizm bana hayatın değersiz olduğunu söylemiyordu. Bana sadece hayatın değerini dışarıdan beklememem gerektiğini hatırlatıyordu.
Bir çiçeğin kısa ömrünü düşünün. Evren açısından belki küçücük bir olaydır. Fakat o çiçeği gören bir insan için çok güzel bir an olabilir. Bir arkadaşın söylediği küçük bir söz, bir annenin yaptığı sıcak bir yemek, çocuklukta duyduğumuz bir şarkı… Bunların hiçbirinin yıldızların hareketlerini değiştirmesi gerekmiyor.
Bazı şeylerin değerli olması için sonsuza kadar sürmesi gerekmiyor.
Erciyes’e baktığım sabah
Kozmik nihilizm hakkında düşünmeye başladıktan birkaç hafta sonra sabah erken saatlerde dışarı çıktım. Kayseri’nin soğuk havası yüzümü kesiyordu. Erciyes bütün görkemiyle karşımda duruyordu. O an kendimi çok küçük hissettim.
Fakat bu küçüklük hissi eskisi gibi beni üzmedi.
Daha önce insanın evrendeki küçüklüğünü düşündüğümde içimde korku oluşurdu. “Benim yaptıklarımın ne önemi var?” diye düşünürdüm. O sabah ise farklı hissettim.
Evet, evren çok büyük ve ben onun içinde küçücük bir insanım. Ama hissettiğim sevinç gerçekti. Yaşadığım acılar gerçekti. Sevdiğim insanlar benim için gerçekti.
Belki de anlam dediğimiz şey, evrenin bize verdiği bir ödül değil; bizim yaşarken oluşturduğumuz bir şeydi.
O an çok heyecanlandım. Çünkü yıllardır aradığım anlamın uzaklarda bir yerde saklı olmadığını fark etmeye başlamıştım.
Anlamsızlık korkusundan özgürlük duygusuna
Kozmik nihilizm ile tanışmadan önce hayatımda sürekli bir baskı hissediyordum. Her kararımın mükemmel olması gerektiğini düşünüyordum. Yanlış yapmaktan, geride kalmaktan, insanların beklentilerini karşılayamamaktan korkuyordum.
Sanki görünmez bir sınavdaymışım gibi yaşıyordum.
Fakat kozmik nihilizm bana farklı bir bakış açısı sundu. Eğer evren benim başarısız olup olmadığımı değerlendiren büyük bir hakem değilse, neden kendime bu kadar sert davranıyordum?
Bu farkındalık beni daha sakin biri yaptı.
Hâlâ endişeleniyorum. Hâlâ bazen geleceğim hakkında korkuya kapılıyorum. Hâlâ bazı geceler yatağımda uzun uzun düşünüyorum. Ama artık bu düşünceler beni tamamen tüketmiyor.
Çünkü hayatın kusursuz bir plana sahip olması gerekmediğini kabul ettim.
Küçük mutlulukların büyük anlamı
Bir pazar günü yine günlüğümü açtım ve eski yazılarımı okumaya başladım. Aylar önceki ben ile şimdiki ben arasında büyük bir fark vardı.
Eskiden boşluk hissettiğim anlarda hemen bir cevap arıyordum. Her şeyin nedenini bilmek istiyordum. Fakat şimdi bazı soruların hayatın kendisi olduğunu düşünüyorum.
Kozmik nihilizm bana şunu öğretti:
Anlam bulmak zorunda olduğumuz bir hazine olmayabilir. Belki de anlam, her gün yeniden kurduğumuz küçük bir hikâyedir.
Kayseri’de yürürken karşılaştığım yaşlı bir adamın gülümsemesi, annemin hazırladığı bir kahvaltı, arkadaşlarımla yaptığım uzun sohbetler… Bunların hiçbiri evrenin tarihini değiştirmiyor olabilir.
Ama benim küçük dünyamda büyük bir yer kaplıyorlar.
Bence insanın en büyük yanılgılarından biri, değerli olan her şeyin büyük olması gerektiğini düşünmek. Oysa bazen hayatın en önemli anları sessizce gelir.
Kozmik nihilizm hayatı sevmemek anlamına mı gelir?
Bu soruyu kendime çok sordum.
İlk başta kozmik nihilizmin insanı umutsuzluğa sürükleyen bir düşünce olduğunu sanmıştım. Çünkü “hiçbir şeyin evrensel anlamı yok” cümlesi kulağa oldukça soğuk geliyor.
Ama zamanla bunun başka bir tarafını gördüm.
Bir şeyin sonsuza kadar sürmemesi, onun değersiz olduğu anlamına gelmez.
Bir yaz akşamının birkaç saat sürmesi, onu daha az güzel yapmaz. Bir şarkının birkaç dakika içinde bitmesi, dinlerken hissettiklerimizi önemsizleştirmez. İnsan hayatının sınırlı olması da yaşadığımız anları değersiz yapmaz.
Belki de tam tersine, sınırlı olmaları onları daha kıymetli hale getirir.
Bunu anladığımda içimde büyük bir umut oluştu.
Kendi anlamımı yazmaya başladığım gün
Günlüğümün son sayfalarından birine şu cümleyi yazdım:
“Evren bana bir hikâye vermemiş olabilir, ama kendi hikâyemi yazma şansım var.”
Bu cümle benim için büyük bir dönüm noktası oldu.
Artık hayatımı sürekli büyük cevapların peşinde koşarak geçirmek istemiyorum. Elbette sorular sormaya devam edeceğim. Merak etmeye devam edeceğim. Çünkü insan olmanın en güzel yanlarından biri bu.
Ama artık küçük anların değerini daha iyi biliyorum.
Bir insanın kalbine dokunmanın, sevmenin, öğrenmenin, üretmenin ve hissetmenin başlı başına önemli olduğunu düşünüyorum.
Karanlık gökyüzünde kendi ışığımızı bulmak
Kozmik nihilizm ile karşılaşmam hayatımı bir anda değiştirmedi. Bir sabah uyandığımda bütün sorunlarım ortadan kalkmadı. Hâlâ zor günler geçiriyorum. Hâlâ bazen yalnız hissediyorum. Hâlâ cevaplayamadığım birçok sorum var.
Ama artık o sorularla kavga etmiyorum.
Onları hayatımın bir parçası olarak kabul ediyorum.
Bazen gece gökyüzüne baktığımda evrenin büyüklüğü karşısında kendimi küçük hissediyorum. Fakat bu küçüklük artık bana çaresizlik vermiyor.
Aksine bana huzur veriyor.
Çünkü çok büyük bir evrende kısa bir süreliğine burada olduğumu biliyorum. Bu süre içinde sevmek, hissetmek, hatırlamak ve güzel anlar oluşturmak benim elimde.
Belki evren bizim için özel bir anlam taşımıyor.
Belki yıldızlar bizim hikâyemizi umursamıyor.
Ama biz birbirimizin hikâyelerini önemsiyoruz.
Bence insan olmanın en güzel tarafı da burada saklı.
Kozmik nihilizm bana hiçbir şeyin anlamı olmadığını değil, anlamın hazır bulunmadığını öğretti. Onu kendimizin oluşturduğunu gösterdi.
Ve ben, Kayseri’de soğuk bir gecede günlüğümün başında oturan o genç insan olarak artık şunu biliyorum:
Bazen hayatın anlamını bulamayız.
Bazen onu kendi ellerimizle yaratırız.
Umarız “Kozmik nihilizm nedir” hakkındaki bu rehber işinize yaramıştır. Omegafish ailesiyle kalmaya devam edin!